UM Bytom: Po tolkienowskim Śródziemiu z Grzegorzem Kulikiem 23/02/2023

Fani J.R.R. Tolkiena i śląskiej mowy zacierają ręce i odliczają dni, bo już 8 marca na półki księgarń trafi Hobit, abo tam i nazŏd” - dziewiąta książka przetłumaczona na śląski przez Grzegorza Kulika, bytomianina, tłumacza i popularyzatora kultury i mowy śląskiej.

- To książka dla wszystkich fanów Tolkiena, którzy chcą porządnie poczytać. Mówiąc porządnie mam na myśli wciągającą historię. Kto zna Hobbita, ten wie, że prowadzona tam narracja jest prosta. Nie ma tu stylu wysokiego, jest opowieść, w którą można się zanurzyć - mówi Grzegorz Kulik, tłumacz.

Jak podkreśla tłumacz, na Śląsku jest długa tradycja literatury gawędziarskiej, a język śląski ma o wiele większe możliwości. - To wdzięczne tworzywo, które można wykorzystać do stworzenia zupełnie nowych rzeczy - przekonuje Grzegorz Kulik.

Jak Baggins stał się Bojtelŏkiem

Prace nad przekładem oryginału w języku angielskim na śląski, trwały, nie licząc przerw, około 3 miesięcy. - To książka, którą przyjemnie się tłumaczyło. Sporo czasu zajęło mi stworzenie nazw własnych w języku śląskim, bo zgodnie z instrukcją, jaką Tolkien opracował dla tłumaczy, one także powinny być tłumaczone - mówi Grzegorz Kulik.

I tak Bilbo Baggins dostał nowe nazwisko - Bojtelŏk. Nazwisko głównego bohatera pochodzi od słowa bag” (ang. worek). W języku śląskim worek to bojtel. Podobny zabieg Kulik zastosował w przypadku słowa Rivendell (riven - rozdzielony i dell - dolina) nadając mu nazwę Rozdolin, czy Lake-town, które w śląskiej wersji Hobbita” nosi nazwę Jeziorōw.

- Tworząc nazwy własne, konsultowałem się z absolutnym znawcą prozy Tolkiena Ryszardem Derdzińskim ze Śląskiego Klubu Fantastyki - mówi Grzegorz Kulik.

Z trolym niy pogodosz

Co ciekawe w przekładzie Grzegorza Kulika wszystkie postacie mówią po śląsku za wyjątkiem troli, które używają polszczyzny. Na kartach książki znajdziemy oryginalne ilustracje z brytyjskiego wydania, a okładkę zdobi obraz śląskiego malarza Grzegorza Chudego. Wiersze oraz pieśni przełożył pisarz i poeta Mirosław Syniawa. Jak informuje wydawnictwo Silesia Progress, zainteresowanie książką jest bardzo duże.

Książkę można zamawiać na stronie: silesiaprogress.com/ | https://www.silesiaprogress.com/ .

Urząd Miejski w Bytomiu, bytom.pl/aktualnosci/index/Po-tolkienowskim-Srodziemiu-z-Grzegorzem-Kulikiem/idn:39120