Bytomskie kamienice odzyskały bramy. Odtworzono je z zachowanych śladów

Przy kamienicach przy ul. Żeromskiego i Korfantego znów można zobaczyć bramy wjazdowe dopasowane do historycznego charakteru budynków. W dwóch przypadkach ich wygląd trzeba było odtworzyć bez oryginalnej dokumentacji. Przy Korfantego zachowane elementy pozwoliły ustalić nawet pierwotny kolor stolarki. Za wykonanie trzech bram zapłacono ponad 96 tys. zł.

• Przy Żeromskiego dawny wygląd odtworzono na podstawie detali
• Zachowane naświetla wskazały pierwotny zielony kolor
• Trzy bramy kosztowały ponad 96 tysięcy złotych

Przy Żeromskiego dawny wygląd odtworzono na podstawie detali

Bytomskie Mieszkania przeprowadziły prace przy trzech bramach wjazdowych: przy ul. Żeromskiego 1 i 3 oraz przy ul. Korfantego 35. Dwie pierwsze kamienice powstały pod koniec XIX wieku, jednak ich pierwotne bramy się nie zachowały.

W przypadku budynku przy Żeromskiego 1 nie było archiwalnych materiałów, które pozwoliłyby dokładnie odtworzyć dawną stolarkę. Projekt oparto więc na zachowanym ślemię okna klatki schodowej oraz bramach znajdujących się w sąsiednich budynkach.

„Ze względu na brak dokumentacji archiwalnej, która dałaby nam informacje o oryginalnym wyglądzie pierwotnej bramy przy ul. Żeromskiego 1, zdecydowaliśmy odtworzyć ją na podstawie zachowanego ślemienia okna klatki schodowej, ale też innych zachowanych bram wjazdowych w sąsiednich budynkach” – tłumaczy Barbara Rak, dyrektorka Bytomskich Mieszkań.

Podobnie wyglądała sytuacja przy Żeromskiego 3. Ponieważ kamienica pochodzi z tego samego okresu co sąsiedni budynek, przy odtwarzaniu bramy wykorzystano zachowane elementy ślemienia i skrzydła bramy z kamienicy przy ul. Żeromskiego 8. Oznacza to, że obecna stolarka nawiązuje do historycznej zabudowy, ale jej forma jest rekonstrukcją opartą na dostępnych śladach, a nie zachowanym kompletem oryginalnych części.

Zachowane naświetla wskazały pierwotny zielony kolor

Inny przebieg miały prace przy ul. Korfantego 35. Kamienica powstała w 1896 roku jako budynek uzupełniający zabudowę między numerami 33 i 37. Znajduje się na obszarze objętym ochroną konserwatorską.

W tym przypadku przetrwały fragmenty naświetla z głowiczkami i stopkami. Elementy przez lata pozostawały przykryte kolejnymi warstwami farby. Badania odkrywkowe wykazały, że oryginalny kolor bramy był zielony. Renowację przeszły zachowane naświetla i ościeżnice, natomiast skrzydła trzeba było wykonać od nowa.

Pomocne okazały się fotografie z lat 50. i 60. XX wieku. Ich analiza nie dała jednak pewności, że widoczna na zdjęciach stolarka była pierwotna. Prostota wykonania sugerowała, że brama została wcześniej wymieniona, dlatego jako wzór wykorzystano stolarkę z budynku przy ul. Wałowej 17.

„Dotarliśmy do zdjęć z lat 50 i 60, ale prostota ich wykonania każe przypuszczać, że już wtedy była to wtórna stolarka. Dlatego odtwarzając tę bramę, stolarze wzorowali się na stolarce budynku przy ul. Wałowej 17” – mówi Barbara Rak.

Trzy bramy kosztowały ponad 96 tysięcy złotych

Prace przy bramie na Korfantego 35 prowadzono pod nadzorem Miejskiego Konserwatora Zabytków. Było to konieczne ze względu na położenie budynku w zabytkowym układzie urbanistycznym.

Za odtworzenie wszystkich trzech bram odpowiadał Zakład Stolarski Józefa Kalinowskiego z Radzionkowa. Koszt inwestycji wyniósł ponad 96 tys. zł. Zakres prac obejmował zarówno wykonanie brakujących skrzydeł, jak i odnowienie zachowanych elementów, które pozwoliły dopasować nowe części do historycznej zabudowy.

na podstawie: Urząd Miejski Bytom.