Polska i Ukraina spotkają się w Bytomiu. Literatura zabrzmi w dawnych warsztatach

W dawnych zakładach przy Brzezińskiej 27 fotografia spotka się z reportażem, a poezja z muzyką na żywo. Jesienna odsłona projektu „Międzysłowie – linia wschodnia” sprowadzi do Bytomia polskich i ukraińskich twórców. W programie znalazły się wystawa Romana Łuszczki, rozmowa o doświadczeniu wojny oraz performatywne czytanie współczesnej ukraińskiej poezji. Wszystkie wydarzenia są bezpłatne.

• Fotografie z Iwano-Frankiwska pokażą codzienność sprzed wojny
• Giedroyc pozostaje punktem wyjścia dla rozmowy o Wschodzie
• Ukraińska poezja zabrzmi z muzyką trąbki

Fotografie z Iwano-Frankiwska pokażą codzienność sprzed wojny

Program rozpocznie się w sobotę 19 września o godz. 18.00 otwarciem wystawy „Zwykłe historie. Tribute to Zofia Rydet”. Roman Łuszczko przygotował cykl w 2006 roku w Iwano-Frankiwsku, dawnym Stanisławowie – mieście urodzenia Zofii Rydet, fotografki związanej także z Bytomiem i Gliwicami.

Autor portretował ludzi w ich domach i najbliższym otoczeniu. Powstał zapis codzienności miejsca, w którym spotykały się różne języki i kultury. Po latach fotografie są oglądane z perspektywy pełnoskalowej wojny w Ukrainie, dlatego zwyczajne sceny z przeszłości zyskują dodatkowy, niepokojący kontekst.

Wystawie towarzyszyć będzie spotkanie z Olgą Solarz, antropolożką kultury i ukrainistką zaangażowaną w relacje polsko-ukraińskie. Rozmowa dotyczyć ma jej podróży na ukraiński front oraz doświadczeń osób związanych z brygadą Dzikie Pole. Solarz opisała je w reportażach literackich:

• „Dzikie Pole. Wojenna opowieść”,
• „Dzikie pole. Kontrofensywa”.

Podczas spotkania będzie można kupić obie książki. Połączenie wystawy z rozmową pozwoli zestawić fotografie dokumentujące życie przed wojną z opowieścią o rzeczywistości, którą wojna zmieniła.

Giedroyc pozostaje punktem wyjścia dla rozmowy o Wschodzie

„Międzysłowie – linia wschodnia” odwołuje się do myślenia Jerzego Giedroycia, którego 120. rocznica urodzin stała się jednym z punktów odniesienia dla projektu. Twórca paryskiej „Kultury” wskazywał, że bezpieczeństwo Polski wiąże się z podmiotowością Ukrainy, Litwy i Białorusi oraz z relacjami budowanymi przez dialog.

Organizatorzy nie planują jednak wykładu ani rekonstrukcji historycznej. O relacjach między Polską a jej wschodnimi sąsiadami chcą mówić poprzez literaturę, fotografię, poezję, muzykę i bezpośrednie spotkanie. W czasie wojny, migracji i napięć społecznych te tematy dotyczą nie tylko historyków czy twórców, lecz także osób, które na co dzień spotykają się z ukraińską kulturą i doświadczeniem uchodźstwa.

Projekt realizuje Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne MISZUNG. Partnerem jest Biblioteka Śląska, a dofinansowanie pochodzi z programu „Patriotyzm Jutra. Wielkie Rocznice” Muzeum Historii Polski, ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wkład własny zapewniło dofinansowanie Miasta Bytom.

Powiązany artykuł

Międzysłowie, czyli polsko-ukraiński miszung kulturalny

Ukraińska poezja zabrzmi z muzyką trąbki

W niedzielę 20 września o godz. 19.00 odbędzie się czytanie performatywne z udziałem trojga poetów:

• Jurija Andruchowycza,
• Julii Musakovskiej,
• Ivana Davydenki.

Ich tekstom będzie towarzyszyć muzyka na żywo trębacza Marcina Markiewicza. Spotkanie ma przynieść współczesny ukraiński głos – opowieść o wojnie, pamięci, języku, codzienności i życiu pomiędzy kulturami.

Wszystkie wydarzenia zaplanowano w dawnych warsztatach naprawczych Górnośląskich Kolei Wąskotorowych przy ul. Brzezińskiej 27, w atelier Michała Rejnera. Udział nie wymaga opłat, a osoby zainteresowane mogą zaplanować cały weekendowy program: sobotni wieczór z fotografią i reportażem oraz niedzielne spotkanie poetycko-muzyczne.

na podstawie: Urząd Miejski Bytom.