Rozbark ma nowy skwer z edukacyjną ścieżką i odnowioną kapliczką

Na skwerze przy ul. Tuwima w Rozbarku zmieniło się niemal wszystko, ale najciekawsze kryje się w detalach. Obok nowego chodnika i ścieżki rowerowej stanęły tablice, które prowadzą przez historię dzielnicy i przyrodę wyrastającą na terenach poprzemysłowych. To efekt projektu wybranego przez 1559 bytomian, a wraz z nim wraca też zabytkowa kapliczka z XIX wieku. Dla tej części miasta to nie tylko porządniejsza przestrzeń, lecz także miejsce, które zaczyna opowiadać własną historię.

• Skwer przy Tuwima dostał chodnik, światło i przestrzeń do spotkań
• Tablice prowadzą przez historię górniczego Rozbarku i przyrodę na hałdach
• Kapliczka z 1863 roku wraca po konserwacji na swoje miejsce

Skwer przy Tuwima dostał chodnik, światło i przestrzeń do spotkań

Na skwerze w Rozbarku widać już wyraźnie, że nie chodziło wyłącznie o kosmetyczne poprawki. W ramach przedsięwzięcia z Bytomskiego Budżetu Obywatelskiego pojawiły się nowy chodnik, ścieżka rowerowa i oświetlenie, które ma pozwolić korzystać z tego miejsca także po zmroku. Do tego doszły ławki oraz kosze na śmieci, czyli elementy, które często decydują o tym, czy ktoś zatrzyma się tu na dłużej, czy tylko przejdzie obok.

Zastępca prezydenta Bytomia Michał Bieda podkreślił, że to kolejny projekt z budżetu obywatelskiego, który udało się doprowadzić do końca. Jak mówił, mieszkańcy zyskali „nowy chodnik oraz ścieżkę rowerową”, a do tego energooszczędne oświetlenie. Właśnie ten zestaw pokazuje, że skwer ma służyć nie tylko jako przejście, ale też jako miejsce codziennego odpoczynku i krótkiego spotkania między sąsiednimi ulicami.

Warto też pamiętać, że za tym remontem stoi decyzja samych mieszkańców – na projekt w głosowaniu #BO_Bytom oddano 1559 głosów. To sporo jak na inwestycję w skwer, ale liczba ta dobrze pokazuje, że w tej części Rozbarku brakowało przestrzeni urządzonej z myślą o spacerach, rowerzystach i zwykłym zatrzymaniu się na ławce.

Tablice prowadzą przez historię górniczego Rozbarku i przyrodę na hałdach

Najmocniej wyróżnia ten skwer jednak nie sama infrastruktura, lecz warstwa edukacyjna. KS Skarpa Bytom ustawił osiem tablic poświęconych historii Rozbarku oraz walorom przyrodniczym Bytomia. To nie jest dekoracja dla samej dekoracji. Na tablicach pojawiają się opowieści o dawnym górniczym charakterze dzielnicy, o nieczynnej KWK „Rozbark”, o tradycjach rozbarskich, ale też o miejscach, które dziś budują przyrodniczą tożsamość miasta.

Wśród przywołanych punktów są m.in. Zespół Przyrodniczo Krajobrazowy „Żabie Doły” oraz rezerwat „Segiet”. Dla mieszkańców to ważne, bo skwer przestaje być wyłącznie niewielkim terenem zielonym między ulicami, a zaczyna działać jak mała ścieżka wiedzy o dzielnicy i całym mieście. Takie rozwiązanie ma też praktyczny wymiar – pozwala połączyć spacer z czymś więcej niż tylko przejściem przez teren zielony.

Merytoryczne opracowanie tablic przyrodniczych przygotowały dr Teresa Nowak, dr Agnieszka Glińska, Wiktoria Kowolik oraz prof. Gabriela Woźniak. Z kolei część historyczną opracowały dr Magdalena Mikrut-Majeranek i dr Helena Jadwiszczok-Molencka. To istotne, bo dzięki pracy specjalistów tablice nie są luźnym zbiorem ciekawostek, ale uporządkowaną opowieścią o miejscu, w którym przemysłowa przeszłość spotyka się z przyrodą wracającą na dawne hałdy.

„Uczniowie będą mogli poznać rośliny, jakie zaadaptowały się na hałdach pokopalnianych” – mówił Dobromir Bujak, prezes KS Skarpa Bytom.

Kapliczka z 1863 roku wraca po konserwacji na swoje miejsce

Obok nowych alejek i tablic trwa jeszcze praca, której efekt ma dla tego miejsca szczególną wagę. Chodzi o przydrożną kapliczkę ufundowaną przez Theresie i Carla Schateler w 1863 roku. Zabytek przeszedł konserwację w specjalistycznej pracowni, gdzie usunięto kolejne warstwy farby i przywrócono mu pierwotną kolorystykę.

Kapliczka wróciła już na skwer, ale ostatnie prace konserwatorskie nadal mają doprowadzić ją do dawnego wyglądu. Odtworzono także detale architektoniczne i historyczny napis na odwrocie, który przypomina o fundatorach oraz o długiej historii tego fragmentu Rozbarku. To ważne nie tylko dla miłośników miejskich zabytków – taki obiekt porządkuje pamięć miejsca i sprawia, że nowa przestrzeń nie odcina się od przeszłości.

„Zielony kwartał KWK Rozbark – Edukacja Zielona Transformacja” – to w ramach tego projektu prowadzono zarówno ścieżkę dydaktyczną, jak i renowację kapliczki, a działania wsparto także ze środków unijnych.

Na skwerze i na wcześniej umocnionej skarpie górniczej posadzono również rodzime gatunki roślin, dobrze radzące sobie w lokalnych warunkach. To detal, który z czasem będzie równie ważny jak ławki czy oświetlenie. W takim miejscu zieleń nie ma być tylko ozdobą – ma pokazać, że po przemysłowej przeszłości można prowadzić przestrzeń w stronę spokojniejszego, bardziej użytecznego miejskiego krajobrazu.

na podstawie: Urząd Miejski w Bytomiu.