Fotografie z Bobrka w Galerii Sprężarkownia – opowieść o kopalni i przemianie

W galerii mieszczącej się w zabytkowej przestrzeni kopalni pojawi się seria zdjęć, które pokazują nie tylko pustoszejące szyby, lecz także ludzi i rytuały związane z KWK „Bobrek”. Wernisaż to przestrzeń spotkania sztuki z pamięcią przemysłową Bytomia – z obrazami, które zaczęły powstawać tuż przed końcem fedrowania.

• Wernisaż „Na Bobrku” w Zabytkowej Kopalni Ignacy przypomina o pracy i ludziach
• Artysta pokazuje Bobrka od strony dokumentu i pamięci
• Koniec fedrowania i perspektywy transformacji – co oznacza likwidacja KWK „Bobrek” dla Bytomia

Wernisaż „Na Bobrku” w Zabytkowej Kopalni Ignacy przypomina o pracy i ludziach

Wernisaż wystawy Kamila Waniasa zatytułowanej „Na Bobrku” odbędzie się w Galerii Sprężarkownia w Zabytkowej Kopalni Ignacy przy ul. Mościckiego 3. Organizatorzy zapraszają w sobotę; szczegóły wydarzenia:

• Data: 14 lutego
• Godzina rozpoczęcia: 17:00
• Miejsce: Galeria Sprężarkownia, Zabytkowa Kopalnia Ignacy, ul. Mościckiego 3
• Kurator: Paweł Giza
• Liczba zdjęć prezentowanych podczas wernisażu: 24 fotografie
• Wystawę będzie można oglądać do końca lutego.

Ekspozycja ma charakter dokumentalny i społeczny – prace skupiają się na kopalni KWK „Bobrek”, jej przestrzeniach oraz ludziach, których życie przez dekady krzyżowało się z jej szybami. To zapis codzienności, ale też dokument przemian, które teraz przyspieszają.

“Podczas wernisażu zaprezentuję 24 fotografie, które powstały między listopadem 2025 roku a styczniem 2026”
— Kamil Wanias

Artysta dodaje, że projekt to część długoterminowego cyklu poświęconego polskiemu górnictwu; fotografował kopalnie na Górnym i Dolnym Śląsku, a cykl ma się zakończyć latem 2027 roku. Wanias jest studentem Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi i — jak sam przyznaje — fascynują go przestrzenie przemysłowe.

Artysta pokazuje Bobrka od strony dokumentu i pamięci

Zdjęcia Waniasa powstały w okresie listopad 2025 – styczeń 2026 i łączą reporterską obserwację z estetyką pracy studyjnej. W kadrze pojawiają się nie tylko zabudowania i sprzęt, lecz także twarze, gesty i rytuały związane z życiem kopalni. Kurator wystawy, Paweł Giza, podkreśla, że projekt ma na celu zwrócenie uwagi na dziedzictwo przemysłowe oraz tożsamość związaną z miejscem.

Prace mogą służyć jako fotograficzny dokument końca pewnej epoki – pokazują przestrzeń jeszcze mającą pamięć aktywnego wydobycia, a jednocześnie skłaniają do pytania o przyszłość tych terenów.

Koniec fedrowania i perspektywy transformacji – co oznacza likwidacja KWK „Bobrek” dla Bytomia

Symboliczna ostatnia tona została wydobyta z KWK „Bobrek” 30 grudnia 2025; następnego dnia, 1 stycznia 2026, kopalnia przeszła w stan likwidacji. Likwidacja ma potrwać około 4 lata i obejmie zarówno zamknięcie części podziemnej, jak i przygotowanie gruntów pod nowe funkcje gospodarcze. Spółka prowadząca zakład wraz z miastem opracowała kilka koncepcji zagospodarowania tych terenów.

Decyzja o zaprzestaniu eksploatacji była poprzedzona opinią Komisji ds. Zagrożeń Naturalnych Wyższego Urzędu Górniczego, która po tragicznym wypadku w marcu 2024 (w którym zginął 36-letni górnik) uznała, że w obszarze Bobrek–Miechowice nie da się bezpiecznie prowadzić dalszych robót górniczych. Eksperci stwierdzili, że nie istnieje technologia pozwalająca na kontynuację bez zagrożeń, co przyspieszyło zamknięcie fedrowania z końcem 2025 roku.

W krótkim i długim terminie Bytom będzie mierzyć się ze skutkami dawnej eksploatacji – m.in. z koniecznością odpompowywania wód z niecek po wydobyciu oraz naprawą szkód górniczych. To oznacza, że teren wymagający rehabilitacji pozostanie wyzwaniem przez lata, ale też stworzy przestrzeń do nowych inwestycji i funkcji.

Praktyczny wymiar tego procesu widać tu i teraz: transformacja terenów po kopalni to nie tylko plany na papierze, lecz konieczność monitoringu, prac przygotowawczych i współpracy między spółką a miastem. Dla mieszkańców oznacza to długi proces adaptacji — od zmiany krajobrazu po nowe możliwości gospodarcze, które miasto i partnerzy będą musieli powoli realizować.

na podstawie: UM Bytom.