Cztery podwórka i cztery historie kobiet. Bytomianka bada pamięć Górnego Śląska

Na czterech górnośląskich podwórkach codzienność stanie się początkiem literackiej opowieści. W każdym z tych miejsc badaczka chce przyjrzeć się historii jednej mieszkanki – jej rodzinie, sąsiedztwu i pamięci związanej z dzielnicą. Projekt Anny Seemann-Majorek z Bytomia ma pokazać, co kryje się za uproszczonym obrazem śląskich dzielnic. Powstaną cztery opowiadania inspirowane prawdziwymi doświadczeniami kobiet.

• Rozmowy z mieszkankami zamienią się w opowiadania
• Codzienne historie jako część dziedzictwa regionu
• Bytomska badaczka od lat dokumentuje śląską pamięć

Rozmowy z mieszkankami zamienią się w opowiadania

Projekt „Głosy z podwórek. Cztery ścieżki mikrohistorii Górnoślązaczek” obejmie cztery podwórka znajdujące się w dzielnicach różnych miast Górnego Śląska. Punktem wyjścia będą rozmowy z mieszkankami. Wspomnienia, rodzinne przekazy, codzienne doświadczenia i opowieści o sąsiedztwie posłużą do stworzenia literackich historii osadzonych w realiach wielkomiejskich dzielnic regionu.

Nie powstaną jednak klasyczne reportaże ani biografie. Zebrany materiał zostanie przetworzony w cztery opowiadania, łączące autentyczne przeżycia z lokalną historią i delikatnymi motywami baśniowymi. Dzięki temu bohaterki zachowają swoje rzeczywiste doświadczenia, a ich historie będą mogły trafić także do młodszych odbiorców.

Anna Seemann-Majorek otrzymała na realizację projektu Stypendium Marszałka Województwa Śląskiego w dziedzinie kultury. Czteromiesięczna praca zaplanowana jest na okres od sierpnia do listopada. W tym czasie bytomska badaczka przeprowadzi badania terenowe, spotka się z bohaterkami, opracuje zebrane materiały i napisze opowiadania.

„Tematyka kobiet i lokalnej pamięci towarzyszy mi od wielu lat”.

Autorka projektu chce dotrzeć do kobiet, które podtrzymują więzi między pokoleniami, dbają o pamięć miejsc i współtworzą sąsiedzkie relacje. Jak zaznacza, takie historie często nie trafiają do podręczników ani oficjalnych opracowań, choć pozwalają lepiej zrozumieć tożsamość regionu.

Dla mieszkanek czterech podwórek oznacza to udział w projekcie, w którym ich wspomnienia nie zostaną przedstawione jako formalne życiorysy. Staną się częścią opowieści literackich, zachowujących ślady konkretnych miejsc i doświadczeń.

Codzienne historie jako część dziedzictwa regionu

Seemann-Majorek podkreśla, że kultura powstaje nie tylko w muzeach, galeriach czy instytucjach. Równie ważne są rodzinne opowieści, tradycje przekazywane w domach, pamięć o sąsiedztwie i doświadczenia zwykłych mieszkańców. Projekt ma uchwycić właśnie tę niematerialną część dziedzictwa Górnego Śląska.

„Historie zwyczajnych kobiet są równie ważnym elementem naszej kultury, jak wielkie wydarzenia historyczne”.

Takie podejście może poszerzyć obraz dzielnic, które bywają opisywane przede wszystkim przez pryzmat problemów społecznych lub zaniedbań. Rozmowy z mieszkankami mają wydobyć z tych miejsc także więzi, siłę i wielopokoleniową pamięć. To właśnie dlatego w projekcie podwórko jest nie tylko miejscem rozmowy, lecz także punktem, z którego można odczytać historię rodzin i sąsiedztw.

Gotowe opowiadania zostaną udostępnione bezpłatnie w wersji tekstowej oraz audio. Dzięki temu z projektem będzie można zapoznać się nie tylko poprzez lekturę, ale również słuchając historii.

Bytomska badaczka od lat dokumentuje śląską pamięć

Anna Seemann-Majorek zajmuje się historią i dziedzictwem kulturowym Górnego Śląska. Pisze publikacje, inicjuje projekty kulturalne i dokumentuje wspomnienia mieszkańców. W swojej działalności łączy pracę naukową z popularyzacją historii mówionej, pokazując znaczenie codziennych doświadczeń dla pamięci o regionie.

Jest współzałożycielką i wiceprezeską Ewangelickiego Stowarzyszenia Kultury, wyróżnionego medalem „Zasłużony dla Kultury Polskiej”. Otrzymała także Medal Miasta Bytomia w 2024 roku oraz tytuł Bytomianki Wiosny 2025, przyznawany przez Ligę Kobiet Nieobojętnych.

Wśród jej wcześniejszych przedsięwzięć znalazły się między innymi:

• monografia „Matki Ewy z Miechowic”,
• film dokumentalny poświęcony Matce Ewie,
• Wirtualne Muzeum Ewangelicyzmu Bytomia i Okolic,
• wystawa dotycząca historii Laryszowa,
• projekt „O Bytomiankach – bajki Bytomianki”,
• Bytomsko-Chorzowski Szlak Kobiet,
• gry miejskie poświęcone historii i dziedzictwu Bytomia.

Współpracowała także przy inicjatywach realizowanych ze Stowarzyszeniem im. Maxa Kopfsteina. Projekt o czterech górnośląskich podwórkach jest kolejnym przedsięwzięciem, w którym pamięć mieszkańców zostanie połączona z pracą badawczą i formą dostępną dla szerokiego grona odbiorców.

na podstawie: UM Bytom.