Suchogórski Labirynt Skalny pokaże ślady kopalni i geodezyjne serce Śląska

Wśród dolin, wąwozów i stromych grzbietów w Suchej Górze łatwo zapomnieć, że ten krajobraz powstał po działalności przemysłowej. Podczas sobotniego spaceru uczestnicy zobaczą pozostałości dawnego górnictwa, trasę wąskotorówki oraz punkt, od którego przez lata zależały pomiary na Górnym Śląsku. Po tym terenie oprowadzi Justyna Dziembała-Świrska, przewodniczka i znawczyni regionalnych historii.

• Dawna kopalnia stworzyła krajobraz przypominający labirynt
• Niepozorny kamień wyznaczał pomiary całego regionu
• Przewodniczka połączy industrialne dziedzictwo z mikrohistorią

Dawna kopalnia stworzyła krajobraz przypominający labirynt

Suchogórski Labirynt Skalny leży na pograniczu Bytomia i Tarnowskich Gór , w sąsiedztwie Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego Doły Piekarskie. Teren zajmuje prawie 20 hektarów. Jego doliny, wąwozy i strome wzniesienia są pozostałością po eksploatacji odkrywkowej dolomitu i limonitu.

To jeden z przykładów miejsc, w których przemysłowa przeszłość bezpośrednio wpłynęła na wygląd terenu. W Bytomiu wydobywano nie tylko węgiel kamienny, lecz także srebro, dolomit, limonit oraz rudy cynku i ołowiu. Podłoże wapienno-dolomitowe sprzyja dziś rozwojowi zróżnicowanej roślinności, a ślady dawnej działalności górniczej są częścią krajobrazu, który można poznawać podczas pieszej wycieczki.

Zespół przyrodniczo-krajobrazowy został ustanowiony decyzją Rady Miejskiej w Bytomiu 27 maja 2008 roku. Główne wejście znajduje się w Suchej Górze, od strony ulicy Prywatnej. Do punktu triangulacyjnego można dotrzeć również od strony ulic Obrońców Westerplatte i Miłej.

Niepozorny kamień wyznaczał pomiary całego regionu

Jednym z najciekawszych punktów na trasie jest kamień z wyrytym trójkątem i literami TP. Wystaje około 25 centymetrów ponad ziemię, ale jego znaczenie znacznie wykracza poza skromny wygląd. To punkt triangulacyjny z czasów pruskich, określany także mianem śląskiego Greenwich.

Triangulacja pozwalała dawniej wykonywać precyzyjne pomiary na podstawie sieci punktów odniesienia. Tak wyznaczano granice, tworzono mapy i określano odległości między miejscami. Punkt w Suchej Górze był również bazą pomiarową dla śląskich kopalń węgla kamiennego.

W 2023 roku, dzięki Bytomskiemu Budżetowi Obywatelskiemu, w pobliżu kamienia powstała wieża upamiętniająca wcześniejszą konstrukcję wykorzystywaną przez geodetów przez dziesięciolecia. Dla uczestników spaceru będzie to okazja, by połączyć historię przemysłu, geodezji i przekształceń terenu w jedną opowieść o Bytomiu.

Powiązany artykuł

Ślady galeny i dolomitu pod Bytomiem. Ten spacer odsłoni dawny Śląsk

Przewodniczka połączy industrialne dziedzictwo z mikrohistorią

Spacer 1 sierpnia poprowadzi Justyna Dziembała-Świrska – historyczka sztuki, regionalistka, krajoznawczyni i przewodniczka. Na co dzień oprowadza po Zabytkowej Kopalni Srebra w Tarnowskich Górach oraz Pałacu Kawalera w Świerklańcu. O Górnym Śląsku opowiada również przez historię własnej rodziny, co pozwala spojrzeć na regionalne dziedzictwo nie tylko przez pryzmat dat i obiektów.

Wycieczka będzie miała terenowy charakter. Wygodne buty nie są dodatkiem, lecz podstawowym przygotowaniem do przejścia przez obszar z nierówną rzeźbą i stromymi fragmentami. Bilety na spacer są jeszcze dostępne w sprzedaży.

W ramach cyklu organizowanego przez Miasta Gwarków we współpracy z Wydziałem Komunikacji Medialnej i Promocji Urzędu Miejskiego w Bytomiu zaplanowano także kolejne wydarzenia:

• 8 sierpnia – spacer po Żabich Dołach,
• 15 sierpnia – spacer po Grossfeldzie,
• 29 sierpnia – spacer szlakiem czarownic,
• 5 września – spacer poświęcony symbolom, datom i napisom na elewacjach bytomskich budynków.

Spacer po Suchogórskim Labiryncie Skalnym pozwoli zobaczyć, jak w jednym miejscu spotykają się ślady wydobycia, przyroda, dawna kolej wąskotorowa i historia pomiarów geodezyjnych. Towarzyszyć będą temu opowieści o miejscach, które nie zawsze rzucają się w oczy, choć bez nich trudno zrozumieć przemysłową przeszłość Bytomia.

na podstawie: UM Bytom.