Rentgen odsłania fragmenty nieznanej historii Bytomia przy kościele św. Wojciecha

Archeolodzy z Bytomia korzystają z nowego, przenośnego spektrometru rentgenowskiego — urządzenie umożliwia szybkie, nieinwazyjne odczyty składu zabytków i stawia pod nowym światłem znaleziska wykopaliskowe przy kościele św. Wojciecha. To sprzęt, który ma szansę wyjaśnić, skąd pochodziły niektóre metale i jak wyglądało rzemiosło w mieście kilkaset lat temu.

• Co odkryto przy kościele św. Wojciecha w Bytomiu
• Pracownia Konserwacji Zabytków Archeologicznych i spektrometr XRF
• Co te analizy mówią o rzemiośle i kontaktach handlowych

Co odkryto przy kościele św. Wojciecha w Bytomiu

Podczas badań wydobyto m.in. barwne fragmenty kafli piecowych — w tym kafel z wizerunkiem św. Jerzego walczącego ze smokiem — oraz zbiory monet i metalowe okucia ksiąg. Dwa bogato zdobione elementy okuć wyróżniły się nietypowym składem: zawartość cynku sięgała około 13%, co sugeruje albo wczesne próby otrzymywania mosiądzu na Śląsku, albo import gotowych wyrobów z terenów niemieckich. Znaleziska te pozwalają datować część materiału na przełom XV i XVI wieku.

• Wynik ten pozwala przypuszczać, że mamy tu do czynienia z jednymi z pierwszych prób wytwarzania mosiądzu na tym terenie lub też z importem przedmiotów z Niemiec, gdzie – między innymi w Kolonii – rozwijała się wówczas produkcja tego typu wyrobów - mówi Ewelina Imiołczyk z Działu Archeologii MGB.

Pracownia Konserwacji Zabytków Archeologicznych i spektrometr XRF

Muzeum wzbogaciło wyposażenie o przenośny spektrometr fluorescencji rentgenowskiej (XRF), zakupiony dzięki dofinansowaniu z programu rządowego „Wspieranie działań muzealnych” ze środków Funduszy Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Urządzenie pozwala na szybkie rozpoznanie pierwiastków bez konieczności niszczenia eksponatów, co przyspiesza opracowanie materiałów i planowanie zabiegów konserwatorskich.

• Zakup urządzenia znacząco poszerza możliwości badawcze pracowni, szczególnie w kontekście trwających prac gabinetowych i laboratoryjnych nad zabytkami archeologicznymi odkrytymi podczas badań przy kościele św. Wojciecha w Bytomiu – mówi Małgorzata Kapczyńska z Pracowni Konserwacji Zabytków Archeologicznych.

• Zastosowanie spektrometru umożliwiło również identyfikację pierwiastków metali zawartych w analizowanych obiektach, w szczególności w bogatym zbiorze numizmatów, które w większości okazały się wykonane ze srebra – dodaje Małgorzata Kapczyńska.

Co te analizy mówią o rzemiośle i kontaktach handlowych

Wstępne badania chemiczne potwierdziły wysoką jakość miejscowego rzemiosła metalowego i ceramicznego. Kafel ze św. Jerzym ma glazurę ołowiową w kolorze miodowo-zielonym — cecha datowana na początek XVI wieku i porównywana z analogicznymi zabytkami z zamku w Chudowie. Kolejne analizy XRF mają pomóc ustalić źródła surowców, zakres wymiany z zagranicą oraz codzienne praktyki rzemieślnicze mieszkańców Bytomia.

• Odkrycia te otwierają nowe perspektywy badawcze, a dalsze analizy z pewnością dostarczą kolejnych informacji o życiu codziennym, kontaktach gospodarczych oraz tradycjach artystycznych Bytomia i regionu w dawnych czasach – uzupełnia Ewelina Imiołczyk.

na podstawie: UM Bytom.