Kapliczka z 1863 roku wróciła na Tuwima w Rozbarku. Ocalała po renowacji
Na skwerze przy ul. Tuwima w Rozbarku znów stoi niewielki kamienny zabytek, który przez lata nosił na sobie ślady czasu znacznie mocniej niż powinien. Kapliczka z 1863 roku wróciła po kompleksowej konserwacji na swoje miejsce, już bez wilgoci, spękań i biologicznych nalotów, które zagrażały piaskowcowi. To jeden z tych powrotów, które nie rzucają się w oczy z daleka, a jednak dużo mówią o tym, jak Bytom porządkuje swoje dziedzictwo. W tej samej przestrzeni spotykają się dziś pamięć o dawnym Rozbarku, fundusze europejskie i prace prowadzone z myślą o dalszym życiu tego miejsca.
- Piaskowiec był już zmęczony wilgocią i wieloma warstwami farby
- W pracowni odtworzono detale i dawny napis
- Zielony Kwartał w Rozbarku łączy zabytki z nową funkcją
Piaskowiec był już zmęczony wilgocią i wieloma warstwami farby
Przydrożna kapliczka, ufundowana przez Theresie i Carla Schadter, wykonana z piaskowca i wyposażona w kamienny krzyż z figurą Chrystusa oraz rzeźbę Matki Boskiej Bolesnej, nie wyglądała już dobrze. Przed remontem było widać spękania, ubytki mechaniczne i wyraźne ślady zawilgocenia. Na powierzchni pojawiły się mchy, glony i porosty, a całość była dodatkowo pokryta wieloma warstwami farb olejnych.
Obiekt nie miał też izolacji ani ochrony przed deszczem, więc niszczenie postępowało powoli, ale konsekwentnie. Dlatego kapliczkę trzeba było zdemontować, zabezpieczyć i przewieźć do specjalistycznej pracowni. To właśnie ten etap uratował ją przed dalszym rozpadaniem się w miejscu, gdzie przez lata była narażona na pogodę i wilgoć.
„W ramach prac kapliczka została zdemontowana, zabezpieczona i poddana pracom konserwatorskim, dzięki czemu udało się jej przywrócić pierwotny wygląd” – mówi Dobromir Bujak, prezes KS Skarpa Bytom.
Codziennie nowe informacje z Bytomia publikujemy na faktybytom.pl. Planujesz wolny czas? Aktualne wydarzenia i imprezy znajdziesz zawsze na faktybytom.pl/wydarzenie.
W pracowni odtworzono detale i dawny napis
Zanim konserwatorzy przystąpili do właściwych prac, wykonali badania, dokumentację fotograficzną i program działań. Potem przyszło oczyszczanie historycznych elementów, wzmacnianie struktury piaskowca i uzupełnianie ubytków. Zrobiono też hydrofobizację, izolację przeciwwilgociową fundamentu oraz zabezpieczenie przed dalszą ingerencją biologiczną.
W czasie renowacji przywrócono również detale architektoniczne, które przez lata mogły być ledwie czytelne. Odtworzono także historyczny napis na odwrocie kapliczki – „Funddatoren Theresia und Carl Schadter 1863” – dzięki czemu nie zniknęła z niej najważniejsza rzecz: pamięć o fundatorach i o samej drugiej połowie XIX wieku, z której ten zabytek pochodzi.
Prace przy kapliczce na ul. Tuwima były prowadzone pod nadzorem Miejskiego Konserwatora Zabytków. To ważne, bo w takich obiektach każdy ruch ma znaczenie. Zbyt agresywne czyszczenie mogłoby bardziej zaszkodzić niż pomóc, a tu celem było nie tylko odnowienie wyglądu, lecz przede wszystkim zachowanie oryginalnej materii.
Zielony Kwartał w Rozbarku łączy zabytki z nową funkcją
Renowacja kapliczki jest częścią większego przedsięwzięcia – „Zielonego Kwartału KWK Rozbark”, realizowanego przez KS Skarpa Bytom z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji. To projekt rozpisany na kilka równoległych zadań, z których część już zakończono, a część nadal trwa. W praktyce oznacza to przebudowę przestrzeni tak, by łączyła historię, edukację, energię i codzienne użytkowanie.
W tym samym obszarze działa już budynek nawiązujący stylem do dawnej kopalnianej łaźni. Mieści się tam Centrum Aktywności Społeczno-Edukacyjnej, czyli między innymi Mieszkanie Rozbarskie z oryginalnym umeblowaniem oraz Rozbarski Szynk. Powstało też Centrum Transformacji Energetycznej z panelami fotowoltaicznymi, magazynem energii i zielonym zagospodarowaniem terenu.
Kolejny etap obejmuje przebudowę budynku szkoleniowo-noclegowego, który ma zyskać funkcje noclegowe, gastronomiczne, szkoleniowe i społeczno-edukacyjne. Równolegle odnawiany jest dawny budynek dyrekcji, gdzie mają się znaleźć między innymi Izba Pamięci, Mieszkanie Rozbarskie i Izba Przyszłości. Do tego dochodzi ścieżka dydaktyczna przygotowana we współpracy z Uniwersytetem Śląskim – miejsce, w którym można zobaczyć rośliny zasiedlające hałdy pokopalniane i lepiej zrozumieć historię dawnej Heinitzgrube.
W takim układzie odnowiona kapliczka nie jest samotnym zabytkiem na skwerze. Staje się jednym z małych, ale bardzo wyrazistych punktów większej opowieści o Rozbarku – dzielnicy, która nie rezygnuje ze swojej pamięci, tylko próbuje ją wpisać w nowy porządek przestrzeni.
na podstawie: UM Bytom.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Numery PESEL personelu bytomskiego szpitala mogły być publiczne przez ponad pięć miesięcy

Bezpłatna kontrola świateł w Bytomiu. Policjanci podali kolejne terminy
![[PIŁKA NOŻNA] Polonia Bytom – Lechia Gdańsk 1:0. Zwycięstwo w starciu czołówki Betclic 1. ligi](/images/mecz/thumbnails/polonia-bytom-lechia-gdansk-08112026-10.webp)
[PIŁKA NOŻNA] Polonia Bytom – Lechia Gdańsk 1:0. Zwycięstwo w starciu czołówki Betclic 1. ligi

Drony zamiast piłek. XIV Droniada GZM odbędzie się w Bytomiu

Strzelanina na krakowskim Rynku. Sześć ofiar, trzy ciała w domu zatrzymanego

Polska U16 – Węgry U16 4:1. Zwycięski początek piątku w Bytomiu

Polska U16 – Węgry U16 4:0. Cztery gole w drugiej tercji

Bytom i Czeladź wśród beneficjentów ponad 294 mln zł na rewitalizację

Biegi, wojskowa asysta i koncert: tak Bytom uczci 11 listopada.

Fit Gocha podnosi 120 kg w ćwiczeniu Glute Bridge i poprowadzi trening w Bytomiu

W Bytomiu powstaje plac zabaw z recyklingu. Obok będzie strefa relaksu

Osiem spektakli w dwa dni. W Bytomiu o bezpieczeństwie uczyli przez teatr

Remont i wykończenie mieszkania z klasą. Gdzie na Śląsku szukać materiałów w standardzie premium?

Bez biletu wszedł na stadion w Bytomiu. 18-latek dostał zakaz stadionowy
Przydatne dane teleadresowe
- Apteki w Bytomiu - godziny otwarcia, dyżury, apteka całodobowa
- Okręgowy Urząd Miar w Katowicach - Wydział zamiejscowy w Bytomiu, kontakt i usługi
- Opera Śląska w Bytomiu - kontakt, bilety, godziny
- Administracja Zasobów Mieszkaniowych w Bytomiu - kontakt, lokalizacja, sprawy
- Parafia Świętego Krzyża w Bytomiu-Miechowicach - msze, kancelaria, sakramenty
- Parafia św. Józefa Robotnika w Bytomiu - kontakt, kancelaria, sakramenty
